GEPUBLICEERD : 28 september 2026

Eczeem en natuurlijke huidverzorging

Regelmatig krijg ik berichten van mensen die op zoek zijn naar een milde en natuurlijke verzorging bij eczeem. Ouders die vertellen dat hun zoon of dochter veel last heeft van een droge, rode en jeukende huid, maar ook oma’s die bezorgd zijn omdat hun kleinkind ineens eczeem heeft gekregen. Dat soort verhalen raken me altijd. Zeker wanneer iemand al jarenlang last heeft van eczeem en al van alles heeft geprobeerd, kan de zoektocht naar een geschikte verzorging behoorlijk lastig zijn. Het is dan begrijpelijk dat mensen verder gaan kijken naar wat ze zelf nog kunnen doen en daarbij ook uitkomen bij natuurlijke huidverzorging. Maar kun je eczeem natuurlijk behandelen? Wat heeft een eczeemgevoelige huid nodig en welke rol kunnen plantaardige oliën en kruiden spelen bij de dagelijkse verzorging?

Wat is eczeem?

Eczeem is een huidaandoening die er bij iedereen net anders kan uitzien. Vaak is de huid droog, rood en schilferig, maar wat veel mensen vooral vervelend vinden is de jeuk. En juist die jeuk maakt het zo lastig: je gaat krabben, soms bijna zonder dat je het doorhebt, waardoor de huid beschadigd raakt en nog gevoeliger wordt. Er kunnen kloofjes, bultjes, blaasjes of vochtige plekjes ontstaan en zo kom je gemakkelijk in een vervelende cirkel van jeuk en krabben terecht. Gelukkig is eczeem niet besmettelijk.

Er bestaan verschillende vormen van eczeem. De meest voorkomende vorm is constitutioneel eczeem,  ook wel atopisch eczeem genoemd, maar daarnaast zijn er nog verschillende andere vormen.

 

Welke soorten eczeem zijn er?

Constitutioneel eczeem

Constitutioneel eczeem wordt ook wel atopisch eczeem genoemd. Hierbij speelt erfelijke aanleg een belangrijke rol. Het begint vaak al op jonge leeftijd en komt vaker voor bij mensen die zelf, of in hun familie, ook aanleg hebben voor bijvoorbeeld hooikoorts of astma. De huid is vaak droog en gevoelig en het eczeem kan een tijdje rustig zijn om daarna ineens weer op te spelen.

Contacteczeem

Bij contacteczeem reageert de huid op iets waarmee zij in aanraking komt. Dat kan bijvoorbeeld nikkel zijn, maar ook een parfumstof of conserveermiddel in cosmetica. Dit noemen we allergisch contacteczeem. Er bestaat ook irritatief contacteczeem. Daarbij is er geen sprake van een allergie, maar raakt de huid geïrriteerd door bijvoorbeeld veel contact met water, zeep of schoonmaakmiddelen. Juist bij contacteczeem kan het een hele zoektocht zijn om te ontdekken waarop je huid reageert.

Seborroïsch eczeem

Seborroïsch eczeem, ook wel seborroïsche dermatitis genoemd, zie je vooral op plekken waar veel talgklieren zitten, zoals de hoofdhuid, haargrens, wenkbrauwen en rond de neus. De huid kan rood zijn en er ontstaan vaak witte of wat gelige, vettige schilfers. Roos wordt gezien als een milde vorm van seborroïsch eczeem. Bij baby’s wordt seborroïsch eczeem op de hoofdhuid meestal berg genoemd. Bij seborroïsch eczeem spelen meerdere factoren een rol, waaronder de talgproductie en de reactie van de huid op de gist Malassezia. Ook erfelijke aanleg lijkt van invloed te kunnen zijn.

Nummulair eczeem (discoïd eczeem)

Nummulair eczeem herken je vaak aan ronde of ovale eczeemplekken die een beetje op muntjes lijken. De plekken kunnen rood, schilferig en behoorlijk jeukend zijn en komen onder andere voor op armen en benen. De precieze oorzaak is niet bekend, maar een droge huid speelt vaak een belangrijke rol.

Blaasjeseczeem (dyshidrotisch eczeem)

Bij blaasjeseczeem ontstaan kleine, sterk jeukende blaasjes, meestal op de handen, vingers of voeten. Wanneer de blaasjes indrogen, kan de huid gaan schilferen en kunnen er pijnlijke kloofjes ontstaan. De precieze oorzaak is niet bekend, maar verschillende factoren, zoals huidirritatie, zweten en contactallergieën, kunnen een rol spelen.

En hoe zit het met zwemmerseczeem?

Zwemmerseczeem klinkt alsof het een vorm van eczeem is, maar dat is het eigenlijk niet. Het is een schimmelinfectie van de voeten, ook wel voetschimmel of tinea pedis genoemd. De naam is dus een beetje misleidend. Heb je last van jeuk, schilfers of kloofjes tussen de tenen? Lees dan verder op onze pagina over voetschimmel. ( Deze pagina wordt momenteel nog aan gewerkt)

 

Kun je eczeem natuurlijk behandelen?

Natuurlijke huidverzorging kan een rol spelen bij de dagelijkse verzorging van een droge en eczeemgevoelige huid. Denk aan het soepel houden van de huid, het ondersteunen van de huidbarrière en het helpen beperken van vochtverlies. Maar wanneer eczeem steeds terugkomt, is het interessant om verder te kijken dan alleen naar wat je op je huid smeert. Waar wordt mijn eczeem erger van? Zijn er bepaalde stoffen waar mijn huid op reageert? Speelt stress misschien een rol? En kunnen voeding en leefstijl invloed hebben? Eczeem kan verschillende oorzaken en uitlokkende factoren hebben en wat bij de één een rol speelt, hoeft bij de ander helemaal niet van belang te zijn.

Een natuurlijke aanpak betekent daarom niet alleen kiezen voor een milde, natuurlijke huidverzorging, maar ook proberen te ontdekken welke factoren het eczeem mogelijk uitlokken of verergeren.

 

Oorzaken en triggers van eczeem

Waarom krijgt de ene persoon eczeem en de andere niet? Daar is helaas niet één simpel antwoord op. Het hangt ook af van de vorm van eczeem. Bij constitutioneel eczeem spelen erfelijke aanleg, het afweersysteem en een minder goed werkende huidbarrière een rol. Bij contacteczeem kan juist het contact met een bepaalde stof de klachten veroorzaken. Daarnaast zijn er allerlei factoren die bestaand eczeem kunnen uitlokken of verergeren. En juist daar kan het interessant zijn om eens wat verder te kijken dan alleen naar de plek op de huid.

Wat triggert eczeem?
Dat verschilt enorm per persoon. Warmte, kou, zweten, veel douchen, zeep, bepaalde stoffen in cosmetica, kleding of schoonmaakmiddelen kunnen de huid irriteren. Ook stress wordt regelmatig genoemd als een factor waardoor eczeem kan opspelen. Het kan daarom helpen om eens bij te houden wanneer je huid onrustiger wordt. Misschien ontdek je na verloop van tijd een patroon waar je eerder nooit bij had stilgestaan.

Kan voeding invloed hebben op eczeem?
Dit vind ik een interessante vraag, maar ook eentje waarbij je voorzichtig moet zijn. Voeding is niet automatisch de oorzaak van eczeem. Bij sommige mensen kan een voedselallergie wel een rol spelen, vooral bij kinderen met ernstiger constitutioneel eczeem. Zomaar allerlei voedingsmiddelen schrappen omdat je eczeem hebt, is daarom geen goed idee. Toch betekent dat niet dat voeding helemaal losstaat van onze huid. Wat we eten heeft invloed op onze algemene gezondheid en er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de relatie tussen voeding, het afweersysteem en de huid. Wanneer je vermoedt dat je steeds op een bepaald voedingsmiddel reageert, is het verstandiger om dat gericht uit te zoeken dan zelf een steeds strenger dieet te gaan volgen.

En hoe zit het met het microbioom?
Ook het microbioom krijgt steeds meer aandacht bij onderzoek naar eczeem. Met het microbioom bedoelen we de enorme verzameling micro-organismen, zoals bacteriën, die van nature op en in ons lichaam leven. We hebben bijvoorbeeld een huidmicrobioom en een darmmicrobioom. Bij mensen met constitutioneel eczeem ziet men verschillen in het microbioom van de huid. Tijdens een opvlamming wordt bijvoorbeeld meer van de bacterie Staphylococcus aureus gezien. Onderzoekers proberen steeds beter te begrijpen welke rol die veranderingen spelen en hoe huidbarrière, het afweersysteem en het huidmicrobioom elkaar beïnvloeden.

Ook de mogelijke relatie tussen het darmmicrobioom en eczeem krijgt veel aandacht. Dat vind ik persoonlijk een bijzonder interessant gebied. Binnen de orthomoleculaire therapie wordt daarom vaak breder gekeken dan alleen naar de huid. Voeding, leefstijl, darmgezondheid en het microbioom kunnen daarbij allemaal aandacht krijgen.

Naast al deze factoren speelt bij verschillende vormen van eczeem ook de huidbarrière een belangrijke rol. Maar wat is die huidbarrière eigenlijk en waarom is deze bij eczeem zo belangrijk?

 

Welke rol speelt de huidbarrière bij eczeem?

De huidbarrière is de buitenste beschermlaag van onze huid en speelt een belangrijke rol bij het vasthouden van vocht en het beschermen van de huid tegen invloeden van buitenaf. Bij eczeem is deze huidbarrière vaak verstoord. De huid kan daardoor gemakkelijker vocht verliezen en wordt droger. Ook kan de huid gevoeliger reageren op irriterende stoffen en allergenen. Krabben kan de huidbarrière vervolgens nog verder beschadigen, waardoor je in een vervelende cirkel terecht kunt komen. Een goede verzorging van een eczeemgevoelige huid is daarom voor een belangrijk deel gericht op het ondersteunen van de huidbarrière en het beperken van vochtverlies. Daarom is het interessant om eens te kijken welke rol vetzuren daarbij spelen.

 

Vetzuren en plantaardige oliën

Onze huid bevat van nature verschillende vetstoffen die samen helpen om de huidbarrière sterk en soepel te houden. Vetzuren maken daar deel van uit, naast bijvoorbeeld ceramiden en cholesterol. Je kunt de huidbarrière een beetje vergelijken met een muur. De huidcellen zijn de stenen en de vetstoffen ertussen vormen als het ware het cement. Als dat ‘cement’ niet goed in balans is, kan de huid gemakkelijker vocht verliezen en kunnen stoffen van buitenaf beter binnendringen. De huid kan daardoor droger en gevoeliger worden.

En nu wordt het interessant: plantaardige oliën bestaan voor een groot deel uit verschillende vetzuren. Iedere olie heeft daarbij zijn eigen samenstelling. Zo bevat de ene olie meer linolzuur en een andere juist meer oliezuur. Die samenstelling is belangrijk, want verschillende vetzuren hebben ook verschillende eigenschappen voor de huid. Linolzuur verdient daarbij extra aandacht. Dit vetzuur speelt een belangrijke rol in de huidbarrière en helpt de huid om vocht vast te houden. Maar linolzuur is zeker niet het enige vetzuur dat we in plantaardige oliën tegenkomen. Zo bevat duindoornvruchtolie relatief veel palmitoleïnezuur (omega 7), terwijl amandel- en avocado-olie juist rijker zijn aan oliezuur.

Als we willen begrijpen waarom bepaalde plantaardige oliën interessant zijn voor de verzorging van een droge en eczeemgevoelige huid, is het dus goed om naar hun totale vetzuursamenstelling te kijken.

Kruiden bij eczeem

Wie op zoek gaat naar een natuurlijke aanpak, komt al snel informatie tegen over kruiden tegen eczeem. Maar wat kunnen kruiden eigenlijk betekenen voor de verzorging van een eczeemgevoelige huid?

Kruiden worden al eeuwenlang gebruikt voor de verzorging van de huid. Kamille, calendula en vele andere kruiden vinden we van oudsher terug in verzorgende oliën, crèmes en zalven. Ook bij Purity Herbs spelen kruiden en plantenextracten een belangrijke rol. Denk bijvoorbeeld aan IJslands mos, kamille, calendula, duizendblad en driekleurig viooltje. Naar verschillende van deze kruiden is ook wetenschappelijk onderzoek gedaan vanwege eigenschappen die interessant zijn voor de huid, waaronder hun mogelijke invloed op de huidbarrière en processen die betrokken zijn bij huidirritatie en ontstekingsreacties. Dat betekent niet dat deze kruiden daarmee een behandeling voor eczeem zijn, maar ze kunnen wel interessant zijn als onderdeel van de dagelijkse verzorging van een droge, gevoelige en eczeemgevoelige huid.

Wil je hier meer over weten? In het artikel Kruiden bij eczeem* bekijken we een aantal van deze kruiden afzonderlijk en leggen we uit wat er uit onderzoek bekend is. *Op dit moment wordt er aan deze pagina gewerkt.

 

 

Welke huidverzorging bij een eczeemgevoelige huid?

Een eczeemgevoelige huid heeft meestal vooral baat bij een milde verzorging die de huid niet onnodig uitdroogt of irriteert. Een paar eenvoudige gewoontes kunnen daarbij helpen.

Douche bijvoorbeeld liever niet te lang of te heet en gebruik milde reinigingsproducten die de huid niet onnodig ontvetten. Bij een droge en eczeemgevoelige huid kan het bijvoorbeeld verstandig zijn om sterk reinigende stoffen zoals SLS (Sodium Lauryl Sulfate) te vermijden. Smeer een droge huid regelmatig in met een verzorgende crème of zalf om haar soepel te houden en vochtverlies te beperken.

Wees ook voorzichtig met parfum en andere ingrediënten waarvan je merkt dat je huid erop reageert. Ook bij natuurlijke huidverzorging is het goed om te kijken hoe jouw huid op een product reageert. Bij een erg gevoelige huid kun je een nieuw product eventueel eerst op een klein stukje huid uitproberen.

 

Hoe zit het met hormoonzalf bij eczeem?

Bij eczeem wordt regelmatig een hormoonzalf of hormooncrème voorgeschreven. Deze bevat corticosteroïden die de ontstekingsreactie in de huid onderdrukken en zo roodheid en jeuk kunnen verminderen. Voor veel mensen kan dit tijdens een opvlamming belangrijk zijn om de huid weer tot rust te brengen. Tegelijkertijd merk ik dat mensen die bij ons terechtkomen soms liever minder of geen hormoonzalf willen gebruiken en daarom op zoek gaan naar andere mogelijkheden. 

 

Natuurlijke huidverzorging bij eczeem

Bij de verzorging van een droge en eczeemgevoelige huid is het vooral belangrijk om de huid zo min mogelijk te belasten en te kiezen voor een milde, verzorgende samenstelling. Bij Purity Herbs combineren we plantaardige oliën en vetstoffen met IJslandse kruiden en planten, zoals IJslands mos, kamille, calendula en duizendblad.

Maar welke producten passen daar het beste bij?

Welke producten van Purity Herbs passen bij een droge en eczeemgevoelige huid?

Binnen het assortiment van Purity Herbs zijn er vijf crèmes die ik vaak onze speciale IJsland-producten noem. Niet omdat onze andere producten niet uit IJsland komen, maar omdat deze vijf crèmes ieder hun eigen bijzondere samenstelling hebben en vooral interessant zijn voor de verzorging van een droge, gevoelige of eczeemgevoelige huid.

 

Squalaancrème
Squalaancrème is een rijke crème waarbij vooral de visolie met omega 3- vetzuren het bijzondere verschil maakt. De crème is geschikt voor zowel gezicht als lichaam en wordt veel gebruikt bij een droge en gevoelige huid.

Wondercrème
Wondercrème is een echte allrounder en bevat van deze vier crèmes de meeste squalaan. Squalaan lijkt sterk op een stof die van nature voorkomt in het huidvet en helpt de huid zacht en soepel te houden. De crème is geschikt voor zowel gezicht als lichaam en wordt veel gebruikt bij een droge en gevoelige huid.

Herbal Wonder
Herbal Wonder is de meest luxe gezichtscrème van deze vier en is bovendien geheel parfumvrij. De crème heeft de gemeenschappelijke basis van amandel, jojoba, shea, tarwekiem- en calendula- olie, maar daar komen avocado-olie én duindoornvruchtolie bij, gecombineerd met IJslandse kruiden. Een mooie keuze voor het gezicht wanneer je een rijke maar milde verzorging zoekt.

Viking Balm
Dit is geen crème maar een balsem of zalf en is ook bij veel van onze klanten met een eczeemgevoelige huid een geliefd product. Deze rijke balsem op basis van amandelolie en bijenwas is de meest vettige van allemaal en bevat een uitgebreide en zeer bijzondere combinatie van kruiden.

Kamillecrème
Kamillecrème is rijker en vetter van structuur en bevat relatief veel bijenwas in vergelijking met de andere crèmes. Daardoor vind ik deze crème minder geschikt als dagelijkse gezichtscrème alhoewel anderen dat juist als prettig ervaren. Hij is ideaal voor erg droge huid en schrale plekken die behoefte hebben aan een wat vettere, beschermende verzorging.