Conserveringsmiddelen in cosmetica: welke stoffen verdienen aandacht?

Conserveringsmiddelen komen voor in veel cosmetische producten, zoals dagcrèmes, lotions, shampoos en gezichtsreinigers. Ze helpen voorkomen dat bacteriën, gisten en schimmels zich in een product vermenigvuldigen. Vooral cosmetica die water bevat, heeft een goede bescherming tegen micro-organismen nodig.
Toch zijn niet alle conserveringsmiddelen hetzelfde. Sommige staan bekend om hun risico op huidirritatie of contactallergieën. Andere worden ter discussie gesteld vanwege mogelijke effecten op de gezondheid of het milieu. Maar welke conserveringsmiddelen verdienen extra aandacht? En waar kun je op letten als je bewust kiest voor huidverzorging zonder onnodig risicovolle ingrediënten?

Waarom worden conserveringsmiddelen aan cosmetica toegevoegd?

Zodra je een pot crème opent of een product gebruikt, kunnen micro-organismen in contact komen met de inhoud. Zonder voldoende bescherming kunnen bacteriën, gisten en schimmels zich vermenigvuldigen, waardoor het product kan bederven. Conserveringsmiddelen helpen dit te voorkomen en dragen daarmee bij aan de veiligheid en houdbaarheid van cosmetica. Dat betekent niet dat ieder product conserveringsmiddelen nodig heeft. Watervrije producten, zoals bepaalde plantaardige oliën, kunnen vaak zonder een traditioneel conserveringssysteem worden samengesteld.

Zijn synthetische conserveringsmiddelen schadelijk?

Niet ieder synthetisch conserveringsmiddel is schadelijk. Of een ingrediënt veilig kan worden gebruikt, hangt onder andere af van de concentratie, de toepassing en de eigenschappen van de stof. Wel zijn er conserveringsmiddelen waarvan bekend is dat ze relatief vaak contactallergieën veroorzaken. Daarom is het verstandig om niet alleen naar aantrekkelijke termen op de verpakking te kijken, maar ook naar de ingrediëntenlijst.

Methylisothiazolinone (MI) en Methylchloroisothiazolinone (MCI)

Deze conserveringsmiddelen hebben in het verleden veel contactallergieën veroorzaakt. Bij mensen die hiervoor gevoelig zijn, kunnen klachten ontstaan zoals roodheid, jeuk en eczeem. Vanwege het risico op huidallergieën mogen deze stoffen in de Europese Unie niet meer worden gebruikt in cosmetische producten die op de huid achterblijven, zoals dagcrèmes en bodylotions. Onder strikte voorwaarden zijn ze nog wel toegestaan in bepaalde producten die worden afgespoeld.

Formaldehyde-afgevende conserveringsmiddelen

Sommige conserveringsmiddelen kunnen kleine hoeveelheden formaldehyde afgeven. Formaldehyde staat bekend als een stof die contactallergieën kan veroorzaken. Vooral mensen met een bestaande formaldehyde-allergie moeten daarom opletten bij producten die deze stoffen bevatten.
Voorbeelden van conserveringsmiddelen die je op de INCI-lijst kunt tegenkomen:

• Quaternium-15
• DMDM Hydantoin
• Diazolidinyl Urea
• Imidazolidinyl Urea
• Bronopol (2-Bromo-2-Nitropropane-1,3-Diol)

Deze conserveringsmiddelen kunnen onder bepaalde omstandigheden formaldehyde afgeven. Binnen de Europese Unie gelden voor het gebruik ervan specifieke regels en beperkingen.

Hoe zit het met parabenen in cosmetica?

Parabenen zijn conserveringsmiddelen die worden gebruikt om cosmetische producten te beschermen tegen micro-organismen. Ze worden regelmatig in verband gebracht met mogelijke hormonale effecten.  Niet alle parabenen zijn hetzelfde. Sommige zijn binnen de Europese Unie toegestaan onder vastgestelde voorwaarden, terwijl andere verboden zijn. Veel mensen zoeken daarom naar gezichtsverzorging zonder parabenen of kiezen bewust voor parabenenvrije huidverzorging. Toch is een product met het label ‘parabenenvrij’ niet automatisch veiliger of beter voor je huid. Ook de conserveringsmiddelen die als alternatief worden gebruikt, moeten zorgvuldig worden beoordeeld.

Huidverzorging zonder schadelijke stoffen: waar let je op?

Steeds meer mensen kiezen bewust voor natuurlijke huidverzorging en verzorgingsproducten zonder ingrediënten waarover zorgen bestaan. Een goede eerste stap is het bekijken van de INCI-lijst. Dit is de internationale ingrediëntenlijst die op cosmetische producten staat vermeld.

Wat betekent ‘dermatologisch getest’?

De vermelding ‘dermatologisch getest’ betekent dat een product onder dermatologische omstandigheden is getest. De term vertelt echter niet automatisch hoe uitgebreid het onderzoek was of wat de resultaten waren. Ook een dermatologisch getest product kan bij sommige mensen een huidreactie veroorzaken.

Het cocktaileffect: wat gebeurt er als je meerdere verzorgingsproducten gebruikt?

Veel mensen gebruiken dagelijks verschillende verzorgingsproducten, zoals een dagcrème, bodylotion, shampoo en deodorant. Hierdoor komt je huid met allerlei ingrediënten in aanraking, soms zelfs meerdere keren per dag. Wanneer je via verschillende producten aan dezelfde stof wordt blootgesteld, spreken we van cumulatieve blootstelling. Bij het cocktaileffect gaat het om de mogelijke wisselwerking tussen verschillende chemische stoffen, waardoor hun gezamenlijke effect anders kan zijn dan dat van iedere stof afzonderlijk. Bij de veiligheidsbeoordeling van cosmetische ingrediënten wordt rekening gehouden met de blootstelling aan stoffen. De mogelijke combinatie-effecten van verschillende stoffen zijn echter complexer en worden nog onderzocht. Dit betekent niet dat het gebruik van meerdere verzorgingsproducten automatisch schadelijk is. Of er gezondheidsrisico’s ontstaan, hangt af van de eigenschappen van de stoffen, hun concentraties en de mate van blootstelling.

Conserveringsmiddelen in Purity Herbs

Bij Purity Herbs staan natuurlijke ingrediënten en een zorgvuldige samenstelling centraal. In producten die water bevatten, gebruiken we waar nodig een conserveringssysteem met Dehydroacetic Acid en Benzyl Alcohol. Dit helpt de producten te beschermen tegen bacteriën, gisten en schimmels en draagt bij aan de productveiligheid. Ook onze bijzondere verpakkingen spelen een belangrijke rol bij het beschermen van de producten en het behouden van hun kwaliteit.

Wil je meer weten over onze keuzes voor conservering en verpakking? Lees verder op de pagina over Purity Herbs unieke verpakking.

Wil je meer weten over de impact van synthetische conserveringsmiddelen op je huid?
Lees dan het artikel ‘Huid: conserveringsmiddelen‘